پلاستیک PIR چیست و چگونه دوباره وارد چرخه تولید می شود؟

پلاستیک PIR یکی از انواع مواد بازیافتی است که از ضایعات ایجاد شده در فرایندهای صنعتی و خطوط تولید به دست می آید. برخلاف موادی که پس از مصرف توسط مشتری جمع آوری می شوند، PIR پیش از آن که محصول به دست مصرف کننده برسد، در کارخانه ایجاد شده است.

قطعات اضافی، محصولات معیوب یا بخشی از مواد باقی مانده از فرایند تولید می توانند پس از جمع آوری و آماده سازی، دوباره به چرخه تولید برگردند.استفاده از PIR در صنعت پلاستیک می تواند به کاهش ضایعات کارخانه و استفاده بهتر از مواد اولیه کمک کند.

البته بازیافتی بودن یک ماده به تنهایی به معنی مناسب بودن آن برای هر محصول نیست و انتخاب آن باید با توجه به نوع محصول، کاربرد، کیفیت مورد انتظار و شرایط تولید انجام شود.

در این مقاله از دسته پایداری، بازیافت و محیط زیست مرتبط با کاهش ضایعات و مصرف پلاستیک از سری مقالات زرپلاست با ما همراه باشید.

PIR چیست؟

PIR مخفف عبارت Post Industrial Recycled است و به پلاستیک بازیافتی حاصل از ضایعات ایجاد شده در فرایندهای صنعتی اشاره دارد. این ضایعات ممکن است شامل قطعاتی باشند که در خط تولید قابل استفاده نبوده اند، محصولات خارج از مشخصات موردنظر یا بخش هایی از مواد تولیدی باشند که امکان استفاده مجدد از آنها وجود دارد. 

تفاوت اصلی PIR با پلاستیک بازیافتی پس از مصرف، به زمان و محل ایجاد ضایعات مربوط می شود. PIR در محیط صنعتی و پیش از رسیدن محصول به مصرف کننده ایجاد می شود در حالی که PCR از محصولات و بسته بندی هایی به دست می آید که مصرف کننده آنها را پس از استفاده کنار گذاشته است.

PIR چگونه دوباره وارد چرخه تولید می شود؟

بازگشت PIR به چرخه تولید با جمع آوری ضایعات مناسب از محیط کارخانه آغاز می شود. پس از آن مواد بر اساس نوع و شرایطشان آماده می شوند تا بتوان از آنها به عنوان بخشی از مواد اولیه تولید محصولات جدید استفاده کرد. در بسیاری از فرایندها، ضایعات پس از آماده سازی به شکل ماده قابل استفاده برای تولید مجدد درمی آیند. 

هدف این فرایند، استفاده دوباره از موادی است که در غیر این صورت ممکن است به عنوان ضایعات کارخانه مدیریت شوند. میزان موفقیت این چرخه به کیفیت ضایعات، تفکیک مناسب و کنترل کیفیت مواد بازگشتی بستگی دارد.

مراحل کلی بازگشت ضایعات به تولید

اگر فرایند را ساده کنیم PIR از ضایعات تولیدی به دست می آید و پس از آماده سازی می تواند دوباره به فرایند ساخت محصولات پلاستیکی برگردد. این چرخه باعث می شود بخشی از مواد مصرف شده در کارخانه، به جای خروج از چرخه تولید، دوباره مورد استفاده قرار گیرد.

چه موادی می توانند منبع PIR باشند؟

منبع PIR معمولا ضایعاتی است که در داخل کارخانه و هنگام تولید محصول ایجاد می شود. این موضوع می تواند شامل قطعات اضافی، محصولات رد شده یا بخش هایی از مواد باقی مانده از فرایند تولید باشد. مهم این است که ماده مورد نظر هنوز وارد چرخه مصرف توسط مشتری نشده باشد. 

نوع ضایعات و میزان تمیزی و تفکیک آنها می تواند بر قابلیت استفاده مجدد اثر بگذارد. به همین دلیل نمی توان تمام مواد PIR را از نظر کیفیت و کاربرد یکسان در نظر گرفت.

تفاوت PIR با PCR و پلاستیک نو چیست؟

برای درک بهتر PIR، باید آن را از دو مفهوم دیگر یعنی PCR و پلاستیک نو جدا کرد. پلاستیک نو مستقیما از مواد اولیه تازه تولید می شود در حالی که PIR از ضایعات صنعتی و PCR از محصولات مصرف شده به دست می آید. بنابراین مهم ترین تفاوت PIR و PCR منبع ایجاد ماده بازیافتی است.البته تفاوت در منبع به این معنی نیست که کیفیت تمام مواد PIR یا PCR یکسان است. کیفیت ماده بازیافتی به نوع ضایعات، تفکیک، فرایند آماده سازی و کاربرد نهایی آن بستگی دارد.

PIR چه کاربردی در صنعت پلاستیک دارد؟

PIR می تواند در تولید طیف مختلفی از محصولات پلاستیکی مورد استفاده قرار گیرد. سطل، جعبه، پالت، برخی قطعات پلاستیکی و بعضی بسته بندی ها و ظروف صنعتی از جمله کاربردهایی هستند که بسته به نوع ماده و مشخصات محصول می توانند برای استفاده از مواد بازیافتی بررسی شوند.

انتخاب PIR برای یک محصول باید بر اساس نیاز همان محصول انجام شود. عواملی مانند ظاهر، استحکام مورد انتظار، نوع استفاده و کیفیت مورد نیاز تعیین می کنند که استفاده از ماده بازیافتی تا چه اندازه مناسب است.

مزایای استفاده از PIR چیست؟

یکی از مهم ترین مزایای PIR این است که بخشی از ضایعات ایجاد شده در کارخانه می تواند دوباره مورد استفاده قرار گیرد. این کار می تواند حجم مواد دورریز را کاهش دهد و استفاده از مواد اولیه نو را در برخی کاربردهای مناسب کمتر کند.

از نگاه تولید کننده استفاده صحیح از PIR می تواند به مدیریت بهتر منابع و ضایعات تولید کمک کند. البته میزان این مزایا به نحوه جمع آوری، آماده سازی و استفاده از ماده بستگی دارد و نمی توان برای همه محصولات نتیجه یکسانی در نظر گرفت.

محدودیت های استفاده از PIR چیست؟

استفاده از PIR در کنار مزایا، محدودیت هایی نیز دارد. برای مثال مواد بازیافتی ممکن است از نظر رنگ، ظاهر یا برخی ویژگی های عملکردی با ماده نو تفاوت داشته باشند. همچنین کیفیت مواد برگشتی به شرایط ضایعات و نحوه مدیریت آنها وابسته است.

به همین دلیل استفاده از PIR نباید بدون بررسی کاربرد محصول انجام شود. محصولی که ظاهر بسیار یکنواخت یا ویژگی های مشخصی نیاز دارد، ممکن است به انتخاب متفاوتی نسبت به یک محصول صنعتی عمومی نیاز داشته باشد.

آیا PIR برای همه محصولات پلاستیکی مناسب است؟

خیر. استفاده از PIR باید بر اساس نوع محصول و کاربرد آن تصمیم گیری شود. محصولاتی که نیازمند ویژگی های ظاهری یا عملکردی خاص هستند، ممکن است به مواد اولیه متفاوتی نیاز داشته باشند. همچنین استفاده از مواد بازیافتی در محصولات حساس، غذایی یا دارویی موضوعی جداگانه است و باید مطابق الزامات مربوط به همان محصول بررسی شود.

بنابراین صرف استفاده از PIR را نباید نشانه کیفیت بالاتر یا پایین تر یک محصول دانست. کیفیت نهایی به مجموعه ای از عوامل مانند انتخاب ماده، طراحی محصول، فرایند تولید و کنترل کیفیت بستگی دارد.

آیا PIR به معنی محصول پایدارتر است؟

PIR می تواند به استفاده مجدد از ضایعات صنعتی کمک کند اما صرف استفاده از این ماده به تنهایی برای ارزیابی پایداری یک محصول کافی نیست. میزان ماده بازیافتی، طول عمر محصول، نحوه استفاده، طراحی و مدیریت پایان عمر هم می توانند در ارزیابی کلی محصول اهمیت داشته باشند.

به همین دلیل بهتر است PIR را به عنوان یکی از ابزارهای مدیریت بهتر مواد و ضایعات در نظر بگیریم، نه یک ویژگی که به تنهایی کیفیت یا پایداری محصول را مشخص کند.

PIR برای تولید کنندگان چه اهمیتی دارد؟

برای تولید کنندگان محصولات پلاستیکی PIR می تواند راهی برای مدیریت بخشی از ضایعات ایجاد شده در فرایند تولید باشد. اگر ضایعات به شکل مناسبی جمع آوری و تفکیک شوند، امکان بازگشت آنها به چرخه تولید در برخی کاربردها وجود دارد.

در چنین شرایطی موضوع فقط کاهش ضایعات نیست بلکه کنترل کیفیت مواد برگشتی نیز اهمیت دارد. تولیدکننده باید بداند ماده بازیافتی برای چه محصولی استفاده می شود و آیا ویژگی های آن با نیاز محصول هماهنگ است یا خیر.

هنگام انتخاب محصول دارای PIR به چه نکاتی توجه کنیم؟

اگر قرار است محصولی با استفاده از PIR تولید شود، بهتر است تصمیم گیری صرفا بر اساس عبارت بازیافتی انجام نشود. نوع ماده، کاربرد محصول، کیفیت ظاهری، استحکام مورد انتظار و ثبات کیفیت تولید از مواردی هستند که باید بررسی شوند.

برای خرید صنعتی بررسی نمونه محصول و مشخصات مورد انتظار اهمیت بیشتری دارد. همچنین بهتر است پیش از سفارش عمده، مشخص شود که استفاده از مواد بازیافتی چه تاثیری بر ظاهر و عملکرد محصول مورد نظر خواهد داشت.

PIR یک مسیر برای استفاده دوباره از مواد تولیدی

PIR را می توان بخشی از تلاش صنعت پلاستیک برای استفاده بهتر از منابع و کاهش ضایعات دانست. این ماده از ضایعات ایجاد شده در فرایند تولید به دست می آید و در صورت مناسب بودن شرایط، می تواند دوباره وارد چرخه ساخت محصولات پلاستیکی شود.

انتخاب PIR نباید به یک تصمیم صرفا تبلیغاتی تبدیل شود. نوع ضایعات، کیفیت ماده، کاربرد محصول و کنترل کیفیت همگی در نتیجه نهایی نقش دارند. بنابراین بهترین رویکرد، انتخاب ماده بر اساس نیاز واقعی محصول و بررسی دقیق کاربرد آن است.

سوالات متداول